An app a day keeps the doctor away

Screenshots van de Nederlandse CoronaMelder-applicatie

Dinsdagavond kwam De Tijd met breaking news: het Brusselse agency Devside zou gekozen zijn om de Belgische corona-app te ontwikkelen. Een applicatie die op een zo privacyvriendelijk mogelijke manier bijhoudt wie met wie in contact is geweest om zo risicogebieden en clusters in kaart te kunnen brengen. Verschillende landen hebben al zo’n applicatie of zijn er eentje aan het ontwikkelen. In Nederland, bijvoorbeeld, werken een paar van m’n vrienden — freelancers van wereldniveau — mee aan dat project.

Er zijn verschillende technologische oplossingen om COVID-19 te (proberen) bestrijden. Solution Architect Quentin Braet schreef onlangs een vrij toegankelijke blogpost die een prima inleiding voor leken is. Over de effectiviteit van die apps is nog veel discussie — Singapore was bijvoorbeeld een van de eerste landen die er eentje had, maar die kon alsnog geen tweede golf tegenhouden. Zelf loop ik er ook niet warm voor, maar als hij er komt, wil ik wel dat die op een correcte manier gemaakt wordt. Dit wordt namelijk de belangrijkste mobiele applicatie die ooit in België ontwikkeld is.

De dag nadat De Tijd aankondigde dat Devside die applicatie zou ontwikkelen, kwam er een tweede artikel waarin stond dat Ixor in onderaanneming voor Devside zou werken. Samen met het feit dat NVISO een security test van de tool zal doen, zijn dat twee dingen die me enigszins hoopvol stemmen. Van de rest ben ik een pak minder overtuigd.

Dat België in tegenstelling tot andere landen vrij laat in gang is geschoten om zo’n app te ontwikkelen (in mei verkondigde initiatiefnemer Bart Preneel nog dat die er begin juli zou zijn) heeft één voordeel: er kan deels voortgebouwd worden op het werk van andere landen. In dit geval op de applicatie die in Duitsland ontwikkeld werd, waarvan de code openbaar op GitHub staat.

Dan zou je kunnen denken dat het gewoon wat knip-en-plakwerk is, toch? Enkel het Duitse vlaggetje kantelen, een beetje door elkaar klutsen en tada, daar staat onze tricolore? Nou, niet helemaal, zegt Jelle Prins. Deze Nederlander ontwikkelde de eerste app van Booking, was de eerste werknemer van Uber en werd er later Head of Product Design. Nu zit hij in het team dat de Nederlandse corona-app maakt. In De Tijd zegt hij:

‘Je wint natuurlijk wat als je code uit een ander land gebruikt. Maar er is nog heel veel werk dat je niet ziet en dat politieke besluitvorming vereist. Denk maar aan de melding die je krijgt als je in contact kwam met een besmette persoon. Welk behandelperspectief je dan voorstelt, vereist keuzes. Als je code downloadt, heb je daar geen zicht op.’

Om zo’n belangrijk project aan een ontwikkelaar toe te wijzen, werd Smals aangesteld om de overheidsopdracht uit te schrijven. Die organisatie wordt geleid door topambtenaar Frank Robben, die onlangs onder vuur kwam te liggen omdat hij volgens politici bij PS en Ecolo wel héél veel mandaten combineert. Viroloog Emmanuel André zegt bijvoorbeeld dat Robben ‘extreem machtig’ is en ‘in het hart van een monopolie op vlak van gezondheidsgegevens en sociale zekerheid’ zit.

De overheidsopdracht werd enkel in het Frans opgesteld, wat volgens Bart Preneel door ‘tijdsdruk’ kwam. Alle technologische keuzes, de manier van werken en het aantal nodige developers stond al beschreven in het cahier des charges, waardoor sommige partijen afhaakten. Het is namelijk een illusie om te denken dat je zoiets bij voorbaat al volledig kan vastleggen. Zelfs de maximale dagprijzen voor developers waren al beklonken— 560 euro voor een iOS-developer is geen wereldschokkend bedrag voor, nogmaals, de ontwikkeling van de belangrijkste Belgische applicatie ooit.

Er is weinig geweten over wie er uiteindelijk allemaal heeft ingediend, maar in een interview met Business AM laat Frank Robben optekenen dat er twintig bedrijven zijn aangeschreven en er amper twee een offerte hebben ingediend. De verliezer is in dat geval een consortium tussen Proximus en SAP. Deze tech-gigant ontwikkelde de Duitse corona-app waarop de Belgische gebaseerd zal worden. Vreemd. In Nederland was er een livestream met alle pitches — waarvan uiteindelijk niemand won en men met verschillende hoogstaande freelancers in zee ging, maar de intentie voor een openbare beslissingsprocedure was er alleszins.

In België werd de opdracht zoals eerder vermeld aan Devside toegekend. Ik kende het bedrijf tot voor dinsdagavond niet. Weinig mensen in de tech-wereld, zo bleek. Logisch ook: het bedrijf bestaat onder deze naam nog maar sinds 10 juni. Voordien heette het JPDVDG.COM BVBA, naar oprichter Jean-Paul de Ville de Goyet. Aan het begin van de mobile boom, in 2009, richtte hij een app-bedrijf op dat Appsolution heette en dat vier jaar later aan EASI verkocht werd. Apple’s App Store bestond bij de lancering een jaar en mensen downloadden massaal idiote applicaties waarmee je je televisie kon bedienen, een gekke klok op je achtergrond kon zetten of geluidjes uit een tv-show kon afspelen. Het was een tijdperk waarin mobile vooral een marketing-gimmick was en geen volwassen industrie.

Wanneer Devside beweert dat het meer dan honderd applicaties gemaakt heeft, vermoed ik dat die grotendeels uit dat tijdperk komen. Op de site van het bedrijf staan namelijk vooral logo’s, maar geen concrete cases. Welk aandeel had Devside in de ontwikkeling van die honderd applicaties? Wanneer zijn ze gebouwd? Met welk team?

Vooral dat laatste is een belangrijke vraag, want Devside heeft namelijk zelf amper eigen ontwikkelaars. Volgens LinkedIn werken er vijf mensen, waaronder één developer die vast in dienst is. Toen ik op de website van het bedrijf keek, kreeg ik een vreemd gevoel. De getuigenissen van klanten, bijvoorbeeld. Die worden enkel bij voornaam genoemd en twee foto’s lijken in dezelfde omstandigheden te zijn genomen. De derde getuigenis gaat over een ander bedrijf van de Devside-oprichter.

Dankzij een reverse image search op Google ontdekte ik dat ‘Kurt’ en ‘Adrianne’ zowaar ook in Griekenland actief zijn, waar ze ‘Iannis’ en ‘Maria’ heten.

De portretten bleken stockfoto’s te zijn, maar tech-journalist Kenneth Dee wist te achterhalen dat Kurt gelukkig wel bestaat. Je zou kunnen zeggen dat het een slordigheid is, maar ook bij de rest van de website had ik al snel een slecht voorgevoel. In de URL’s stond de index.php nog en de Wordpress-login is nog steeds op de standaardplek te vinden. Maar dat was niet het enige.

De copy voelde namelijk aan alsof iemand snel-snel had willen doen alsof het een digital agency met een decennium aan ervaring is door gewoon wat willekeurige teksten bij elkaar te plakken. Holle termen, een wirwar aan technologieën, een eindeloze lijst aan services die je nooit met vijf medewerkers kan aanbieden…

Mijn vermoedens werden bevestigd toen ik teksten herkende die ik zelf geschreven had. Inderdaad: copy die ik twee jaar geleden voor de digital product studio In The Pocket bedacht had, stond gewoon op de site van Devside te pronken. Op tien minuten tijd ontdekte ik dat minstens drie Belgische bedrijven de dupe zijn van het kopieerwerk van Devside:

Devside (links) vs. In The Pocket (rechts)
Devside (boven) vs. Movify (onder)
Devside (links) vs. Emakina (rechts)

Linke boel dus, waardoor ik zeer hard begin te twijfelen aan de werkelijke competenties van het agency. Ik blijf met een pak vragen zitten, die hopelijk de komende dagen opgelost zullen worden:

  • De zogenaamde cahier des charges is openbaar gemaakt, maar de motivering om met deze partij in zee te gaan nog niet. Wordt deze motivering ook gepubliceerd?
  • Waarom is Devside de aannemer en Ixor, een respectabele partij met 70 werknemers, de onderaannemer?
  • Betekent dit dan ook dat er gewerkt wordt volgens de terms & conditions van Devside? Die zijn namelijk niet mals: van zodra het contract getekend is, moet 50% van het totaalbedrag betaald worden en in theorie is Devside niet verantwoordelijk voor de kwaliteit van het opgeleverde product tenzij de klant om een test vraagt. Dat laatste lijkt alleszins het geval te zijn nu NVISO mee aan boord is.
  • Welke relevante ervaring heeft Devside? Er is steeds sprake van honderd applicaties, maar over slechts één daarvan (de DKV-applicatie) is maar iets geweten: dat Devside erbij betrokken was. Zelfs over de hoedanigheid waarin dit gebeurde is niets geweten.
  • Wanneer zijn die applicaties gebouwd? Als dit effectief grotendeels ten tijde van Appsolution was, spreken we over een tijd waren de vereisten voor apps volledig anders waren.
  • Hoe ziet de roadmap voor de komende weken eruit? In Nederland is die volledig openbaar.
  • In welke mate zal het ontwikkelproces voor de buitenwereld te volgen zijn? Op het einde van de cahier des charges staat dat de code ook openbaar op Github moet geplaatst worden en de buitenwereld nog commentaar kan geven, zal dat met de designs (zoals bij de Nederlandse applicatie) ook het geval zijn?
  • Zal er rekening gehouden worden met inclusive design?

°92. Droomt van de toekomst. Wil een Eames Lounge Chair om in te lezen. Schreef ‘Achter Onze Schermen’, over de impact van technologie op de samenleving.

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store